Төрелік туралы

Төрелік соттың қызметі

Төрелік — Қазақстан Конституциясына, Қазақстан Республикасының «Төрелік туралы» Заңына және елдің өзге де заңнамалық актілеріне, сондай-ақ ратификацияланған халықаралық шарттарға сәйкес қызмет атқаратын тәуелсіз, дербес, тұрақты жұмыс істейтін институт.

Оның негізгі міндеті — заңда өзгеше белгіленбесе, азаматтық-құқықтық қатынастардан туындайтын кез келген дауларды реттеуге мүмкіндік беру және бұзылған немесе дау айтылып отырған азаматтық құқықтарды төрелік талқылау арқылы қорғау.

Төрелік дауларды оған қатысушылар арасында төрелік келісім болған жағдайда қарайды. Төрелік талқылаудың тараптары заңды тұлғалар, жеке кәсіпкерлер, сондай-ақ жеке кәсіпкер мәртебесі жоқ жеке тұлғалар бола алады.

Төрелік соттың артықшылықтары

Төрелік талқылау рәсімі мүліктік айналымға қатысушылардың мүддесін қорғау, тараптардың бәсекелестігі, істі жылдам әрі үнемді қарау қағидаттарына негізделген. Ол дауласушы тараптардың өздеріне біліктілігі мен тәжірибесіне шын сенім артатын төрешілерді сайлауға мүмкіндік береді, олардың мүддесін, соның ішінде коммерциялық құпияны қорғауға кепілдік береді және бітімгершілік келісім сияқты ымыраның әртүрлі нысандарына қол жеткізуге кең мүмкіндік ашады. Мұнда қабылданатын шешімдердің маңызды дереккөздері — тараптардың өз шарттары (келісімшарттары) мен сауда (коммерциялық) әдет-ғұрыптары.

Төрелік соттың өз құзыреті шегінде шешім қабылдауы сол нысан бойынша және сол негіздер бойынша құзыретті сотқа талап қоюды болдырмайды. Шешім міндетті сипатқа ие және шешімде белгіленген мерзімде немесе дереу ерікті түрде орындалуға тиіс. Ерікті түрде орындалмаған шешім мәжбүрлеп орындалуы мүмкін: өндіріп алушының өтініші бойынша тиісті құзыретті сот Төрелік шешімін мәжбүрлеп орындату туралы ұйғарым шығарып, атқару парағын береді. Осылайша, шешім заңдық күші жағынан құзыретті соттың шешіміне тең.

Біз туралы бейне

Тұрақты жұмыс істейтін төреліктердің Бірінші халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының бейнеесебі.